SAMRUDH PANCHAYATRAJ
next arrow
previous arrow
Shadow

स्वच्छ, सुंदर, सुरक्षित – आपला आदर्श ग्राम!

निर्मल ग्राम , लोकराज्य गाव , तंटामुक्त गाव पुरस्कार प्राप्त

जन्म , मृत्यू , विवाह नोंदणी कार्यालय

ग्रामपंचायत दृष्टीक्षेपात :-
लोकसंख्या
1
घरसंख्या
1
साक्षरता दर(%)
1
प्रभाग
1
क्षेत्रफळ(हेक्टर )
1

पाण्याचे स्रोत : ०२

माननीय मुख्यमंत्री
श्री.देवेंद्र सरीता गंगाधर फडणवीस

माननीय उपमुख्यमंत्री
श्री.एकनाथ गंगुबाई संभाजी शिंदे

माननीय उपमुख्यमंत्री
श्रीम.सुनेत्रा अजित पवार

श्री.बाबालाल उमर फरास

सरपंच

पाचल हे राजापूर तालुक्यातील एक प्रगतिशील व सशक्त कोकणी गाव म्हणून ओळखले जाते. हिरवाईने नटलेले डोंगर, बागायती शेती, धरणाजवळचा जलाशय आणि शांत वातावरण यामुळे पाचल गावाकडे पाहताना “निसर्ग आणि विकास” यांचा छान तोल दिसून येतो. ग्रामपंचायत पातळीवर स्वच्छता, पिण्याचे पाणी, रस्ते, प्रकाशयोजना व शैक्षणिक सुविधा उभारण्यावर सातत्याने भर दिला जात आहे. १३.५९ चौ.किमी क्षेत्रफळ असलेल्या या ग्रामपंचायतीची लोकसंख्या तुलनेने कमी असली तरी साक्षरता दर आणि स्त्री–पुरुष गुणोत्तर पाहता सामाजिकदृष्ट्या हे गाव मजबूत आणि सजग आहे. स्वयंमदत गट, युवक मंडळे, शाळा–व्यवस्थापन समित्या आणि स्थानिक संस्थांच्या माध्यमातून गावातील लोक शासन योजनांबरोबर हातात हात घालून काम करत आहेत. शेती, फळबाग, लघुउद्योग आणि बाहेर जाऊन नोकरी/व्यवसाय करणारे तरुण–मध्यमवयीन वर्ग यांच्या योगदानामुळे पाचलची अर्थव्यवस्था स्थिर व पुढे पाहणारी झाली आहे.

परंपरा, निसर्ग आणि आधुनिकता यांचा सुंदर संगम जपणारे हे गाव “पाचल” खऱ्या अर्थाने कोकणातील सजग आणि सक्षम ग्रामपंचायतीचे प्रतीक म्हणून पाहिले जाऊ शकते.

छायाचित्र दालन

RAJAPUR WEATHER
सुविचार : “एक गाव, एक ध्येय – सर्वांगीण विकास!” “स्वच्छ, सुंदर आणि सशक्त ग्राम – हाच आपला संकल्प.” “लोकसहभागातून गावाचा विकास, ग्रामपंचायतीचा अभिमान खास.” “गाव एक कुटुंब – ग्रामपंचायत त्याची दिशा.” “ग्रामविकास म्हणजे एकत्र स्वप्न, एकत्र प्रयत्न.” “पाण्याची बचत हीच खरी सेवा – भविष्याचं रक्षण करा.” “स्वच्छता ही सेवा, आणि सेवा हीच आपली ओळख.” “गावपातळीवरील लोकशाही ही राष्ट्रपातळीवरील परिवर्तनाची बीजं आहेत.” “सजग नागरिक हे लोकशाहीचे खरे रक्षक आहेत.” “जिथे स्वच्छता, तिथे आरोग्य; जिथे आरोग्य, तिथे विकास.” “जिथे ग्रामपंचायत जबाबदार, तिथे गाव प्रगतिशील.” “गावाची प्रगती म्हणजेच देशाची समृद्धी.” “ग्रामपंचायत सक्षम तर गाव अभिमानास्पद.” “एकजूट आणि प्रयत्न यशस्वी गावाची गुरुकिल्ली आहे.” “जिथे लोक सहभाग वाढतो, तिथे विकास गती घेतो.” “लोकशाही तेव्हाच बळकट होते, जेव्हा नागरिक सजग असतात.” “जेव्हा आपण एकत्र येतो, तेव्हाच प्रगती घडते.” “स्वच्छ विचार, स्वच्छ ग्राम, स्वच्छ भारत.” “स्वयंप्रेरणेने बदल घडवणं – हाच खरा विकास.” आपल्या कर्तव्यात प्रामाणिक राहणं हेच खरे राष्ट्रसेवेचं रूप आहे. सर्वसामान्य माणूसच असामान्य गोष्टी घडवतो. कर्तव्यपालन हीच खरी देशभक्ती आहे. शासनाची सेवा ही जनतेची सेवा आहे. नियमानुसार वागणे हेच सार्वजनिक जीवनाचे बळ आहे. लोकशाही म्हणजे उत्तरदायित्व – ते निभावणं हे आपलं कर्तव्य. शिस्त म्हणजे स्वावलंबन आणि यशाचा पाया.

पाचल हे रत्नागिरी जिल्ह्यातील राजापूर तालुक्यात वसलेले एक सुंदर, शांत आणि प्रगतिशील कोकणी गाव आहे. सुमारे १३.५९ चौ.किमी क्षेत्रावर पसरलेल्या या गावातील लोकसंख्या २०११ च्या जनगणनेनुसार २,५०५ असून घरसंख्या ६०४ आहे. पाचल हे स्वतःच्या स्वतंत्र ग्रामपंचायतीद्वारे विकास साधणारे गाव असून पिण्याचे पाणी, रस्ते, स्ट्रीट-लाइट, स्वच्छता, शालेय सुविधा यांसारखी मूलभूत कामे सुंदरपणे राबवली जातात. येथील अर्थव्यवस्था मुख्यतः शेती व बागायतीवर आधारित आहे; आंबा, काजू, नारळ, सुपारी यांसारखी फळबाग या भागाला आर्थिक बळ देतात. स्त्री-पुरुष गुणोत्तर उच्च असून महिलांचा स्वयंमदत गटांच्या माध्यमातून सामाजिक सहभाग लक्षणीय आहे. युवक वर्ग शिक्षण, नोकरी, स्पर्धा परीक्षा व व्यवसाय क्षेत्रात बाहेरच्या शहरांपर्यंत पोहोचला आहे, ज्यामुळे गावात जागरूकतेची व प्रगतीची नवी दिशा निर्माण झाली आहे. नैसर्गिक सौंदर्य, हिरवाई, डोंगरदऱ्या आणि धरण परिसरामुळे हे गाव पर्यटनाच्या दृष्टीनेही विशेष आहे. गावाची संस्कृती, सण-उत्सव, पारंपरिक कोकणी राहणीमान हे आजही पाचलचे वेगळेपण जपून ठेवतात. प्रशासनिक सुविधा मजबूत होत असून डिजिटल व्यवहार, बँकिंग, इंटरनेट सुविधा यामुळे पाचल आधुनिकतेकडे आत्मविश्वासाने पुढे जात आहे. गावातील सर्व घटकांच्या सहभागामुळे पाचल हे “निसर्ग, संस्कृती आणि विकास यांचा सुंदर समतोल” साधणारे ग्रामीण जीवनाचे उत्कृष्ट उदाहरण ठरत आहे.

राजापूर तालुका हा रत्नागिरी जिल्ह्यातील कोकण पट्ट्यातील एक निसर्गरम्य, सांस्कृतिक आणि ऐतिहासिकदृष्ट्या समृद्ध तालुका आहे. हा तालुका सह्याद्री पर्वतरांगांपासून अरबी समुद्रापर्यंत पसरलेला असून, डोंगर, नद्या आणि समुद्र यांचा अद्भुत संगम येथे पाहायला मिळतो. धूतपापेश्वर मंदिर आणि राजापूर गंगा प्रकट स्थळ ही येथील धार्मिक स्थळे महाराष्ट्रभर प्रसिद्ध आहेत.

२०११ च्या जनगणनेनुसार राजापूर तालुक्याची एकूण लोकसंख्या १,६५,८८२ इतकी आहे, त्यापैकी ग्रामीण लोकसंख्या १,५६,१२९ आणि नगरीय लोकसंख्या ९,७५३ आहे. लिंग गुणोत्तर १,१८३ स्त्रिया प्रति १,००० पुरुष इतके असून, स्त्रियांचे प्रमाण राज्याच्या सरासरीपेक्षा जास्त आहे — हे सामाजिक संतुलनाचे द्योतक आहे. साक्षरतेच्या दृष्टीने राजापूर तालुका अत्यंत प्रगत असून, येथील साक्षरता दर ७८.९३% आहे. नागरी भागात साक्षरता दर ९२% पेक्षा अधिक आहे, तर ग्रामीण भागातही शिक्षणाविषयी जनजागृती वाढलेली दिसते.

येथील भूमी सुपीक असून भात, नारळ, सुपारी, आंबा आणि काजू ही प्रमुख शेती उत्पादने आहेत. कोकण हापूस आंब्याच्या उत्पादनात आणि निर्यातीत राजापूरचा मोठा वाटा आहे. स्थानिक लोक मेहनती, प्रामाणिक आणि संस्कृतीप्रेमी आहेत. पंचायत समिती व ग्रामपंचायतींनी जलजीवन मिशन, प्रधानमंत्री आवास योजना, स्वच्छ भारत अभियान यांसारख्या शासकीय योजनांची प्रभावी अंमलबजावणी केली आहे.

पर्यटनाच्या दृष्टीने येथे अनेक आकर्षणे आहेत — देवघर, पन्हाळे काजळ, कासारदे किनारा, आणि राजापूर गंगा ही स्थळे धार्मिक आणि नैसर्गिक पर्यटनासाठी प्रसिद्ध आहेत.

एकूणच, राजापूर तालुका हा निसर्ग, संस्कृती, शिक्षण आणि विकास यांचा सुंदर संगम म्हणून ओळखला जातो.

ग्रामपंचायत पाचल निर्मल ग्राम , लोकराज्य गाव , तंटामुक्त गाव पुरस्कार प्राप्त जन्म , मृत्यू , विवाह नोंदणी कार्यालय

ग्रामपंचायत उपक्रम आणि माहिती

ग्रामपंचायत कार्यकारिणी

माहिती

भौतिक प्रगती अहवाल - २०२४

माहिती

जिओ टॅग केलेला अहवाल

मालमत्ता अहवाल

सेवाशुल्ककालावधी
जन्म/मृत्यू दाखला₹205 दिवस
विवाह दाखला₹205 दिवस
रहिवासी दाखला₹205 दिवस
दारिद्र्यरेषेखाली प्रमाणपत्रमोफत5 दिवस
हयात दाखलामोफत5 दिवस

ग्रामपंचायत कार्यालय

मुंबई , महाराष्ट्र राजधानी

ब्लॉग

  • All Posts
  • RAJAPUR
  • RATNAGIRI
रत्नागिरी जिल्हा – निसर्ग, विकास आणि पर्यटनाचा मिलाफ

23/10/2025/

🌴 रत्नागिरी जिल्हा – निसर्ग, विकास आणि पर्यटनाचा मिलाफ रत्नागिरी जिल्हा हा महाराष्ट्राच्या कोकण पट्ट्यातील एक अतिशय सुंदर, ऐतिहासिक आणि...

राजापूर तालुका – निसर्ग, संस्कृती आणि विकासाचा सुंदर संगम

23/10/2025/

🌴 राजापूर तालुका – निसर्ग, संस्कृती आणि विकासाचा सुंदर संगम राजापूर तालुका हा महाराष्ट्रातील रत्नागिरी जिल्ह्याचा दक्षिण भागात वसलेला एक...

ग्राम विकास विभाग सोशल मीडिया


ग्रामपंचायत अधिकारी

श्री.के.वाय.कांबळे

ग्रामपंचायत पाचल कार्यालयाचे अधिकृत संकेतस्थळ स्थापन करण्यामागील मुख्य उद्दिष्ट म्हणजे:

ग्रामस्थांना सुलभ, पारदर्शक व तात्काळ माहिती उपलब्ध करून देणे

शासनाच्या विविध योजना, सेवा व निर्णय गावकऱ्यांपर्यंत सहज पोहोचवणे

ऑनलाइन सेवांद्वारे प्रशासन सुलभ करणे

नागरिकांनी सूचना व अभिप्राय देण्यासाठी एक डिजिटल मंच उपलब्ध करणे

पाचल गावाचा सांस्कृतिक व सामाजिक वारसा जतन करणे व प्रसारित करणेया संकेतस्थळाच्या माध्यमातून गावातील नागरी सुविधा, विकासकामे, योजनांची माहिती, तसेच आवश्यक फॉर्म्स व संपर्क तपशील एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देणे हेच ग्रामपंचायतीचे उद्दिष्ट आहे.

माहिती अद्ययावत करणे ही निरंतर अविरत चालणारी प्रक्रिया असून त्यामूळे या संकेतस्थळावर वारंवार बदल होत रहाणे अपेक्षीत आहे. सबब, आपणांमार्फत संकेतस्थळाबाबतचे सूचना व अभिप्राय कायमच स्वागतार्ह असतील.
पुनःश्च या संकेतस्थळास भेट दिल्याबद्दल आपले आभार!

महत्वाचे प्रश्न व उत्तरे :

अंत्योदय/बिपीएल कार्डासाठी अर्ज कुठे करायचा?

ग्रामपंचायतमार्फत यादी तयार केली जाते आणि तालुका कार्यालयात पाठवली जाते. अर्ज ग्रामपंचायत अधिकारी यांच्याकडे करावा लागतो.

ग्रामसभा आणि ग्रामपंचायतीच्या बैठकीत निधीच्या वापराची माहिती दिली जाते. तुम्ही मागणी करून निधी खर्चाचे विवरण मिळवू शकता.

घरपट्टी ग्रामपंचायत कार्यालयात प्रत्यक्ष जाऊन किंवा काही ठिकाणी ऑनलाइन (ई-ग्रामस्वराज पोर्टलवर) भरता येते. पावती मिळवणे आवश्यक आहे.

मनरेगा (रोजगार हमी योजना) अंतर्गत मजूर नोंदणी ग्रामपंचायतीत होते. तुमचा फोटो, आधार कार्ड, आणि रहिवासी प्रमाणपत्र आवश्यक असते.

  • जन्म, मृत्यू नोंदणीसाठी नागरीकांनी जन्म किंवा मृत्यू घडल्याची माहिती ग्रामपंचायत कार्यालयात द्यावी लागते.

  • नोंदणीसाठी हॉस्पिटल, डॉक्टर किंवा नातेवाईकांकडून दिलेले प्रमाणपत्र आवश्यक असते.

  • नोंदणी पूर्ण झाल्यावर जन्म किंवा मृत्यू अहवाल (रिकॉर्ड) देण्यात येतो.

  • विवाह नोंदणी प्रक्रिया

    • विवाह नोंदणी करण्यासाठी वधू-वर दोघे ग्रामपंचायत कार्यालयात जावे.

    • विवाह नोंदणीसाठी “नमुना ड” नावाचा अर्ज भरावा लागतो आणि यासाठी काही प्रमाणात शुल्क (सुमारे ₹104) लागते.

    • वधू-वर आणि तीन साक्षीदारांना कार्यालयात उपस्थित राहून अर्जावर सही करावी लागते.

    • विवाह नोंदणीसाठी विवाह मंडळ किंवा धार्मिक विधीप्रमाणे विवाह झाल्याची माहिती द्यावी लागते.

    • विवाह नोंदणी नंतर विवाहाचा अधिकृत प्रमाणपत्र मिळते.

    • विवाह नोंदणी शहरी भागात विवाह निबंधकांच्या कार्यालयात तर ग्रामीण भागात ग्रामपंचायत कार्यालयात होते.

    प्रमुख कागदपत्रे

    • आधार कार्ड, पत्त्याचा पुरावा

    • जन्म नोंदणीसाठी शाळेचा दाखला, टीसी कागदपत्र, जन्म प्रमाणपत्र इ.

    • विवाह नोंदणीसाठी नवरा-बायकोच्या आधार कार्डांच्या प्रती, तीन साक्षीदारांच्या ओळखपत्रे, विवाह दिनांक आणि ठिकाणाची माहिती.

महत्वाची ठिकाणे -

राजापूर - 10 कि.मी.

पंचायत समिती कार्यालय

रत्नागिरी - 65 कि.मी.

जिल्हा परिषद रत्नागिरी

रत्नागिरी - 65 कि.मी.

जवळील शहर

मुंबई - 356 कि.मी.

महाराष्ट्र राजधानी

लोक मत :

कार्यालय पत्ता : ग्रामपंचायत पाचल , तालुका – राजापूर, जिल्हा – रत्नागिरी, पिनकोड – ४१६७०४

PACHAL RAJAPUR RATNAGIRI GRAMPNCHAYAT DISTANCE HISTORICAL WATERFALLS NATURE KOKAN

#PACHAL #RAJAPUR #RATNAGIRI #GRAMPNCHAYAT #DISTANCE #HISTORICAL #WATERFALLS #NATURE #KOKAN